AHI'LIGIN OZELLIKLERI  

AhÃ?®lik kurumu uyelerinin toplum içinde guçlu ve guvenilir kisiler olabilmeleri için, bu örgute ilk giristen baslayarak bazı özellikleri benimsemeleri gerekir. AhÃ?®lik'te birey, basitten karmasıga dogru yol alır. Once fetÃ?¢ (yigit), sonra AhÃ?®, en sonunda seyh olur. Ancak, seyhlik makamına çok az kisi ulasır.

FETA'NIN OZELLIKLERI

AhÃ?®lik örgutune yeni girende su özellikler aranır(1):
- Sıdk
- Sef�¢
- Emanet
- Takv�¢
- Kerem
- Muruvvet
- Hay�¢

Bu özelliklere sahip olanlar fetÃ?¢'lıga kabul edilirler. Bunlara sahip olmayanlar ahilik kurumuna alınmazlar.

AHI'NIN OZELLIKLERI

FetÃ?¢'nın butun özelliklerini tasıyan bir kisinin AhÃ?® olabilmesi için su sartları da tasıması gerekmektedir(1):

- Cömertlik
- Namazını kazaya bırakmaması
- HayÃ?¢ ve edep sahibi olması
- Dunyayı terk etmesi
- Helal kazanç
- Ilim sahibi olması
- Buyuklerin (devlet adamları) kapısına gitmemesi

Bu sartlara sahip olup, AhÃ?® olan kisinin dört nesnesi açık ve uç nesnesi kapalı olmalıdır(2):

Açık olmaları gerekenler:
1. Gönlu açık olmalı
2. Kapısı açık olmalı
3. Eli açık olmalı
4. Sofrası açık olmalı

Kapalı olmaları gerekenler:
1. Gözu kapalı olmalı
2. Dili kapalı olmalı
3. Salvarı kapalı olmalı

AHILIGIN AFETLERI

Ahlak özelliklerden bazılarını kaybeden ahilerin, AhÃ?®lik yolundan ayrılmıs olacakları futuvvetnÃ?¢melerde genis bir sekilde yer almaktadır. AhlÃ?¢kÃ?® davranıs bozuklukları AhÃ?®lik kurumunda afet olarak kabul edilir ve bunlarla mucadele edilir. Kisiyi AhÃ?®'likten dusuren afetler sunlardır(1):
- Içki içmek
- Zina etmek
- Livata etmek
- Gammazlık
- Munafıklık
- Kibir
- Hased
- Kin
- Yalancılık
- Va'dinde (sözunde) durmamak
- Hıyanet
- Namahreme bakma
- Ayıp arama
- Nekeslik
- Gıybette bulunma
- Buhtan
- Hırsızlık
- Haram yemek

Göruldugu gibi; AhÃ?®lik muessesesinde afet olarak sayılan ahlÃ?¢k bozuklukları, aynı zamanda toplum duzenini sarsan, hatta toplumların yok olmalarına sebep olan hastalıklardır.

AHILIGE KABUL EDILMEYENLER

FutuvvetnÃ?¢melerde kimlerin AhÃ?®lige kabul edilmeyecekleri açıklanmıstır (1). AhÃ?®ligin kapısının iyi, ahlÃ?¢klı olan herkese açık oldugu belirtilmistir. AhÃ?®lige kasap gibi kan dökuculer, Tellal gibi bagırıp çagıranlar, Avcılar gibi hileye basvuranlar vs. alınmaz. AhÃ?®lige kabul edilmeyenler su sekilde sıralanmıstır(2):

- Kafirler
- Munafıklar
- Muneccimler
- Içki içenler
- Dellaklar
- Pise-gar (sözunde durmayanlar)
- Kasaplar
- Cerrahlar
- Amel-d�¢rlar
- Seyyad (Avcılar)
- Muhtekirler
- Kemgözluler
- Ayıp arayanlar
- Cimriler
- Gıybet edenler
- Buhtan kılanlar (iftiracılar, yalancılar

FETA'NIN AHIYE KARSI GOREVLERI

AhÃ?®lik örgutunde, özellikle tasavvuf hayatının egemen olması nedeniyle iliskiler belirli prensiplere dayanmakta ve bu prensiplere uymak uyeler için görev kabul edilmektedir. Buradan hareketle AhÃ?®lige yeni girenlerin (feta) AhÃ?®sine karsı görevleri su sekilde sıralanabilir(1):
- FetÃ?¢, AhÃ?®sinin dediklerine uymalı, istediklerini yapmalıdır.
- FetÃ?¢, AhÃ?®sinin hiçbir sözune karsı çıkmamalıdır.
- AhÃ?®'nin yanında terbiyeli durmalı, uygunsuz hareket etmemelidir.
- FetÃ?¢, mumkun oldugu kadar AhÃ?®sine yakın olmalıdır.
- FetÃ?¢, AhÃ?®sinden utanmalı ve korkmalıdır.
- Fet�¢, Ah�®sine hizmet etmelidir.
- FetÃ?¢, AhÃ?®sini herkesten çok sevmelidir.

AHI'NIN FETA'YA KARSI GOREVLERI

FetÃ?¢'nın AhÃ?®ye karsı görevleri oldugu gibi, AhÃ?®'nin de FetÃ?¢ya karsı görevleri vardır. Bu görevler sunlardır(1):

- AhÃ?®, fetÃ?¢'ya örgutun kural ve erkÃ?¢nını ögretmelidir.
- AhÃ?®, fetÃ?¢'ya ibadetlerini yapabilmesi için gerekli olan dini bilgileri tam olarak (ibadet, iman, muamelat) ögretmelidir.
- AhÃ?®, fetÃ?¢'yı öyle yetistirmelidir ki, baskaları fetÃ?¢yı görduklerinde, "onu falan AhÃ?® yetistirdi" dedirtmelidir.
- AhÃ?®, fetÃ?¢'ya sanatının en kuçuk inceliklerini ögretmelidir.
- AhÃ?®, fetÃ?¢'yı karanlıktan aydınlıga göturecek ilme sahip kılmalıdır.

SEYHIN OZELLIKLERI

AhÃ?® birliklerinin piri durumundaki Seyh, tasavvuf hayatıyla ilgili sureçleri (seyr-u suluk) tamamlamıs olmalıdır. O, özellikleriyle yol gösterici ve ögretici durumundadır. AhÃ?®ligi gerektiren butun özelliklere sahiptir.
 

Copyright © KIRSEHiR.gen.tr Tüm hakları saklıdır.

Yayınlanma:: 2002-10-09 (1288 Okuma)