Mondros Ateskes Antlasması’ndan sonra ulkenin

genelinde oldugu gibi Kirsehir yöresinde de halkın, genel bir karamsarlıga

dustugu, böylesine agır sartlar tasıyan antlasmanın gelecekte daha buyuk

tehlikeleri beraberinde getirecegini dusundugu ve bu nedenle gittikçe yaklasan

kötu gunleri gögusleyebilmek için bir takım çareler, çıkıs yolları aradıgı

görulmektedir. Kirsehir halkı, dernek ve cemiyet çalısmalarını hızlandırarak,

Milli Mucadele ve hazırlık çalısmalarına baslamıs, böyle bir ortamda, Istanbul

Hukumeti’nin teslimiyetçi anlayısına karsı çıktıgı gibi, çevresinde ortaya çıkan

isyancılara karsı da gereken tepkiyi göstermistir.

Kirsehir halkı, yeni Turkiye Cumhuriyeti’nin kurucusu olan M. Kemal Pasa’yı, Samsun’a çıkısından itibaren, Milli Mucadele yolunda yapmıs oldugu tum faaliyetlerini, her turlu haberlesme ve ulasım araçgereçlerlnin son derece kısıtlı oldugu bir dönemde, butun çalısmalarını olabildigince yakından takip ediyordu. Nitekim Mustafa Kemal Pasa ve Temsil Heyeti’nin Kirsehir’e gelisleri sırasında Kirsehir halkının, göstermis oldugu sıcak ilgi ve baglılıktan, ulkenin içinde bulundugu durumu bilinçli olarak kavramıs olduklarını anlayabiliyoruz.

Mustafa Kemal Pasa ve Temsil Heyeti’nin Sivas Kongresi’nden (04-11 Eylul 1919) sonra Ankara’ya varmak için izlenecek yolun planlannnası, Sivas’ta Husrev Bey (Berlin Elçisi) tarafından önceden yapılmıstı. Bu planda öngörulen konaklama yerleri, yalnız yolculuk geregi ugranılması zorunlu olan yerler olmayıp, Mustafa Kemal Pasa’nın Milli Mucadele’nin gerçeklesmesinde dusundugu bir planın geregi idi. Ankara yolculugu için Husrev Bey tarafından hazırlanan genel program Mustafa Kemal Pasa’ya sunuldugunda, Mucur’dan Hacıbektas’a gitmenin de mecburi oldugunu, ancak Mucur’a varıncaya kadar bu durumun gizli tutulması gerektigini bildirmistir.

Zira Hacıbestas’ta Mustafa Kemal Pasa için çok öneml bir kisi oturuyordu ve Istanbul’a da dirsek çevirmis bulunuyordu. Ankara Kalesi’nin yanıbasında, kendiliginden meydana gelen bu guç, elbette görulmeye, ilgilenilmeye degerdi. Suphesiz ki, bu plan yapılırken askeri ve siyasi ortam da dikkate alınmıstır. Mustafa Kemal Pasa ve Temsil Heyeti’nin Ankara yolu uzerinde bulunmayan Hacıbektas’a yönelmesi, Mustafa Kemal Pasa’nın siyasi ve askeri planının bir geregidir. Kayseri’den sonra dogrudan Hacıbektas’a gitmeyip Mucur’a kadar geldikten sonra tekrar dönmeleri ise, o tarihlerde dogrudan Hacıbektas’a giden otomobillerin geçebilecegi bir yolun bulunmamasındandır.

Bilindigi gibi, Sivas-Ankara yolunun izlenmesi bir rastlantı degildir. Cunku M. Kemal Pasa, hayatı boyunca yapacagı isleri hep önceden planlamıs ve amaca ulasmak için ne gerekiyorsa yapmıstır. Nitekim, bu yolu seçerken de su hususları gözönunde tutmus olması muhtemeldir. Birincisi; Sivas-Ankara yolu, Anadolu’nun ortasında ve merkezÃ?® konumdadır. Milli Mucadele için ihtiyaç duyulabilecek kaynagı duzenli olarak uretmeye uygun olan bu yolun isgal edilme ihtimali de cografi açıdan çok zordur. Ikinci olarak;bu bölgedeki yerlesik birimlerinde kurulan Mudafaa-i Hukuk Cemiyetleri ve dernekler çok etkin bir sekilde çalısmaktadırlar.

Yukarıdaki görusleri dogrular biçimde Ali Fuat (Cebesoy) Pasa, bu bölgedeki milli faaliyetler için sunları belirtmektedir: “Kayseri ve Kirsehir gibi Orta Anadolu’nun önemli sehirleri ile civarlarındaki milli teskilatların durumunu yerinde incelemek uzere ugramıs, Kayseri ve Kirsehir yörelerindeki gerek teskilatlardaki gelismeleri ve gerekse milli heyecanı memnuniyetle görmustum.” Turk devlet geleneginin bir geregi olarak bu yöre halkının benligine yerlesmis olan padisah ve halifeye baglılık ve sevgiyi, Istanbul Hukumeti, Ankara Valiligi aracılıgı ile kendi yararları için kullanmaya çalısmıssa da, yöre halkının kuvvetli önsezgisi ve çok yuksek bir milli bilince sahip olması sayesinde basarıya ulasamamıstır. Istanbul Hukumeti tarafından 16.09.1335 (1919) tarihinde Konya’da bulunan 12. Kolordu Komutanlıgı’na gönderilen yazıda; Mucur Kaymakamı ve Kirsehir Mutasarrıfı’nın Hacıbektas’agelerek: “...Celebi Efendi iletekkesinin babalarını teslih için igfalat ve tesfikatta bulunmuslar ise de nail-i emel olamayarak avdet ettikleri...”nin belirtilmesi, istanbul Hukumeti’nin bu bölgede açık bir sekilde çalısma yaptıgını, ancak basarılı olamadıgını göstermektedir.

Böylece Ali Fuat Pasa da, bu bölgede istanbul Hukumeti’nin faaliyetlerinin oldugunu su sözleri ile dogrulamaktadır: “Birkaç ay evvel Ankara Valisi Muhittin Pasa’nın burada çevirmek istedigi entrikalar tamamen bosa çıkmıs, Kirsehir halkı milli davaya sadakatini ispat etmistir.”

Ozetle, Mustafa Kemal Pasa ve Temsil Heyeti uyelirene 21-26 Aralık 1919 tarihleri arasında, Kirsehir’de geçirdikleri bes gun boyunca gösterilen ilgi ve destek, Kirsehir halkının Milli Mucadefe konusundaki olumlu yaklasımını ve duyarlılıgını açıkça ortaya koymaktadır.

Copyright © KIRSEHiR.gen.tr Tüm hakları saklıdır.

Yayınlanma:: 2007-03-22 (527 Okuma)