Mustafa Kemal Pasa ve arkadasları Kirsehir’de

buyuk bir törenle ve cosku ile Kapıcı Camii Onundeki meydanda karsılandıktan

sonra, ilk olarak hukumet binasına gitmislerdir. Burada kısa bir sure

dinlendikten sonra Gençler Dernegi uyelerinden M. Sıtkı (Dogu) Bey ve

Hilmi(Nural) Bey, Mustafa Kemal Pasa ve arkadaslarını ça içmeye dernek

binalarına davet etmislerdir. Bu arada Kirsehir Mudafaa-i Hukuk Cemiyeti Reisi

Muftu Halil (Gurbuz) Bey ve arkadasları, Mustafa Kemal Pasa’nın yanından bir

dakika olsun ayrılmamıslardır. Bu yakın ilgi sonucunda Mustafa Kemal Pasa’nın

Gençlik Dernegi ve Mudafaa-i Hukuk Cemiyeti uyelerine olan guveni iyice

artmıstır. Hatta bu sırada Mustafa Kemal Pasa’ya gelen bir sifre telgrafını

hiçbir sakınca görmeden, sifre çözucu ile birlikte açarak onların okumalarına

izin vermistir.

Muftu Halil (Gurbuz) Bey’in ifadesine göre Mustafa Kemal Pasa Kirsehir Mudafaa-i Hukuk Cemiyeti’nden sunları istemistır .

a) Erzurum ve Sivas Kongrelerinde belirlenen esaslara göre verilen emirlerle hareket edilmesini, çunku bu emirlerin her turlu durum dikkate alınarak hazırlandıgını, bu hususun tum vatandaslara duyurulması ve aydınlatılmasını,

b) Her fırsatta halkla iliski kurulmasını ve genel durumun anlatılması hususudur. 26

Hukumet binasından ayrılan heyet, önce belediyeyi, sonra da ortaokulu ziyaret etmislerdir, Ortaokulda Kirsehir Sancagı’nın egitim-ögretim durumu hakkında okul muduru ve aynı zamanda Milli Egitim Mudur Vekilligi görevini yuruten Omer Aydın (Genç) Bey’den gerekli bilgileri almıstır. Bu arada Mustafa Kemal Pasa ile Omer Aydın Bey arasında söyle bir konusma geçmistir.

M. Kemal Pasa: - Mudur Bey, Kirsehir’in kaç iptidai mektebi var?
Omer Aydın Bey: - Yetmis, Efendim,
M. Kemal Pasa: - Kaç köyunuz mevcut?
Omer Aydın Bey: -Uç yuz altmıs iki pare
M. Kemal Pasa: - Mektep adedi köy sayısına göre azdır, Her köyde bir mektep açılmasını temin etmek için ne dusunuyorsunuz Mudur Bey?
Omer Aydın Bey: - Efendim, eger UmumÃ?® Harpten dönen ihtiyat zabitlerinin muallimlikle istihdamı mumkun olursa bu fikirlerinizi ziyadesiyle mevkii fiile koymak imkan dahiline girer. Okuma nispeti birden yukseltilebilir.

Mustafa Kemal Pasa bu konusmasıyla, ulkenin kurtulacagından emin oldugu anlasılacagı gibi, egitim ve ögretim konusundaki dusuncelerinin de daha simdiden hangi boyutta oldugunu göstermesi bakımından çok önemlidir. Cunku henuz örgutlenme asamasında bulunan halkın durumu, ulkenin yer yer isgal edilmeye baslanması, Istanbul Hukumeti’nin tutumu ve Anadolu’nun çesitli yörelerinde baslayan isyanlar surup giderken, Mustafa Kemal Pasa’nın egitim ve okullasma konusundaki dusunceleri, ne denli uzak göruslu oldugunu ve milletine olan guvenini açıkça ortaya koymaktadır.

Mustafa Kemal Pasa ve heyet uyeleri ortaokuldaki bu görusmelerinden ve sunulan kahveleri içtikten sonra Gençler Dernegi’ne gitmislerdir.

Kirsehir Gençler Dernegi uyeleri Mustafa Kemal Pasa ve heyet uyelerini kapıda karsılamıslar ve dernek uyesi M. Sıtkı (Dogu) Bey: “Genç arkadaslarım adına dernegimizi sereflendirdiginiz için tesekkur ederim” demis, Dernek Reisi Resat Bey, konukları ve uyeleri Mustafa Kemal Pasa’ya takdim ettikten sonra, kısa bir tesekkur konusması yapmıstır. Cevat Hakkı Bey’de hazırlamıs oldugu konusmasını okuduktan sonra, konuklara çaylar ikram edilmis ve ulkenin o gunlerde içinde bulundugu olaganustu durum konusulmaya baslanmıstır. Dernek uyeleri milli mucadeleden yana olan göruslerini belirtmistir, Mustafa Kemal Pasa ise, Kirsehir gençlerinin ulke meselelerine gösterdikleri ilgi ve duyarlılıktan sonra derece memnun olmustur.

Bu arada Gençler Dernegi’nin tuzugunu alarak inceledikten sonra; “Sevgili gençler, sizin gösterdiginiz heyecanlı tavır ve hareketlerinizden çok mutlu olduk. Esaret tehlikesine dusen, hurriyet ve istiklalini elde etme hususundaki davamızın ruhuna inanmıs oldugunuza kanaat getirerek tuzugunuzun çizdigi esaslar cidden takdir edilir sekildedir. ilerde hepinizin serefli basarılar yolcusu oldugunuzu görmekle iftihar ederiz. Seklinde dernek yöneticilerini duygulandıran ve mutlu eden sözles söylemistir.

Mustafa Kemal Pasa Kirsehir Gençler Dernegi’ndeki bu takdir dolu ve anlamlı konusmasından sonra, dernek yöneticileri tarafından getirilen hatıra defterine, o andaki duygu ve dusuncelerini yansıtan asagıdaki metni yazarak Temsil Heyeti uyeleri ile birlikte imzalamıstır. Kirsehir gençligi ve Kirsehir halkı için bir övunç belgesi olan bu belgedeki sözler söyledir:

“Kirsehir gençliginin, vatanımızda gençligin kıymetli bir enmuzeci olduklarını isbat edecek efkarı metine ve musÃ?®be ile mutehallÃ?® kanaati ile vazı imza eyleriz.
24 Kanunuevvel1335
H. Behiç A. Rustem M. Mufit H. Rauf M. Kemal”
(Kirsehir gençlerinin, ulkemiz gençliginin degerli bir örnegi olduklarını kanıtlayarak ve dogru göruslerle donatılmıs oldukları kanaati ile imzalarız.

( 24Aralık1919 Hakkı Behiç -Atffed- Rustem Mazhar Mufit Huseyin Rauf Mustafa Kemal)

Kirsehir Gençler Dernegi’ndeki bu tarihi görusme ve açıklamalardan sonra, geç vakit gençlere veda ederek ayrılan Mustafa Kemal Pasa ve heyet uyeleri Muftu Halil (Gurbuz) Bey ile birlikte kendilerine ayrılan Kılıçözu kenarında ve simdiki Ekinciler Un Fabrikası yakınında bulunan, Sait Efendi’nin (Copur Sait) oglu Ogretmen Mustafa (Erdem) Bey’in evine gitmislerdir. Konukların yatabilmeleri için gerekli yatak-yorganlar Belediye Baskanı ve uyelerin evlerinden getirilmistir. Corba, hindili pirinç pilavı, su böregi, tursu ve meyveden olusan aksam yemegi, yer sofrasında, samimi bir ortamda yenilmistir, Mustafa Kemal Pasa en çok Kirsehir’in geleneksel yemegi olan “su böregini” begenmistir. Yemek sırasında Ortaokul Muduru Omer Aydın Bey’in duzenlemis oldugu ve ortaokul ögrencilerinin katıldıgı coskulu fener alayının, kaldıkları binanın önune gelmesi uzerine, Mustafa Kenlal Pasa ve heyet uyeleri dısarı çıkarak, bu coskulu toplulugu selamlamıslardır. Bu sırada Ortaokul Muduru Omer Aydın Bey; “Pek muhterem Pasa Hazretleri, vatanımızın kolunu, kanadını budamak için her taraftan memleketimizin saran dusmanlara, sizin kahramanca yapacagınız kumanda altında savasacak olan askerlerimizden yiyecekleri tokatla, cezalarını bulacaklarını imanımız vardır, Fransa Cumhur Baskanı Raimonde Poincare, vatanımızın hastalandıgını söylemekle buyuk hataya dustugunu ilerde kendisi de itiraf edecektir. Memleketimizin hasta olmadıgını, vatanımızın arslanlar yatagı oldugunu isbat için bu millet sizin rehberliginize muhtaçtır.

Istanbul Hukumeti ecdadımızın kanını akıtarak kazandıgı bagımsızlıgı feda edecek kadar acziyet içinde bulunuyor ve sanki dusmanla isbirliggi yapmıs gibi görunuyor. Iste bu gördugunuz halkın sevgi gösterisi, size candan baglılıgının açık bir belirtisidir. Varolunuz. Amacınıza ulasmanızı ve saglıgınızı Allah’tan dileriz, aziz ve muhterem heyet...” seklinde bir konusma yapmıstır.


OmerAydın (Genç) Bey’in bu konusması uzerine Mustafa Kemal Pasa’da gençlere olan guvenini, ulkenin içinde bulundugu durumu ve nelerin yc.,3ilması gerektigini açıklayan uzun bir konusma yapmıstır. Bu konusma, o gunlerde ortaokulda tarih, cografya ve beden egitimi derslerini veren ve daha sonra da Kirsehir Milli Egitim Mudurlugu görevi yapmıs olan Cevat Hakkı Tarım Bey tarafından “Ataturk Kirsehir”de adlı bir kitapta yer almıstır. Mustafa Kemal Pasa’nın yaptıgı bu konusma 30 Agustos 1936 tarihli “Kirsehir Gazetesi”nde yayınlanmıstır. Bu konusmanın en çarpıcı yanı ise: “Mustakil yasamak için feyizli vatanın teminine muhtacız. Cizdigimiz bir hudut vardır. Bu hududu ecnebilerin elinde bırakmayacagız, emniyetiniz pek saglamdır” seklindeki bu ifadelerle ustu kapalı da olsa Misak-ı Milli sınırlarının 20 Ocak 1920 tarihinden önce dusunulmus oldugunun, Mustafa Kemal Pasa tarafından Kirsehir’de açıklanmıs olmasıdır. Aynı konusma A. U. Turk inkılap Tarihi Enstitusu’nce de resmi bir belge olarak kabul edilmistir.

Mustafa Kemal Pasa bu konusmasından sonra, fener alayı alkıslar arasında dagılırken: “Sevgili Kirsehir halkı ve gençleri! Bizi çok hislendirdiniz. Her yerde halkın coskun sevgi gösterileri ile karsılastık. Milletin inancının kuvvetli oldugunu görduk.

Namık Kemal:

‘Vatanın bagrına dusman dayamıs hançerini, Yok ımis kurtaracak baht-ı kara maderini,

demis. Bu milletin içinden çıkan ben Kemal de övunerek degil, milletimizin asalet ve kahramanlıgına dayanarak söyluyorum:

‘Vatanın bagrına dusman dayasa hançerini, Elbet bulunur kurtaracak baht-ı kara maderini,”

diyerek, milletin hayat ve hurriyeti söz konusu oldugunda, kendisiyle birlikte tum Turk Milleti’nin her turlu özveriye katlanabilecegini dile getiriyordu.

Copyright © KIRSEHiR.gen.tr Tüm hakları saklıdır.

Yayınlanma:: 2007-03-22 (545 Okuma)