KIRSEHIRIN GIYSILERI

KIRSEHIRIN GIYSILERI

   Kirsehir’de giyilen giysilerde zenginlerin ve diger kesimin giyinisleri bakımından fazla farklılık görulmemektedir. .

   Bastan ayaga kadar yöresel kadın ve erkek giysilerinin tamamının adları söyledir:

KADIN GIYSILERI

   FES : Basta uzeri tepelikli (gumus) festir. Fesin arka kısmında sıra saç, belik olarak, ön tarafında zenginligi ve asaleti temsil eden sim yumru, fes uçlarında penez dizilidir. Fesin uzerine degisik renklerde pullu tulbent ya da oyalı yazma örtulur. Arka uçlarının birisi alınır, çene altından basın uzerine atılarak tokayla tutturulur. Orta yaslılar ve yaslılar bunun uzerinden siyah renkte ayrı bir tulbent baglarlar.

  ICLIK : (islik veya göynek) : Genellikle beyaz renkte yakasız sedef dugmeli, ipekli yine genellikle kırmızı islemeli,

  CEPKEN : (Salta) : Kadifeden genellikle eflatun, kırmızı, siyah renkte önu duzmesiz çalıktır. Onlerde, kollarda ve arkada islemeler vardır. Islemeler sim sırma ya da duruma göre ipliklerden veya boncuklardan yapılmaktadır.

   UCETEK : Bıçak burnu ya da zincirli diye adlandırılan kutlu kumastan yapılır. Etek uç parçalıdır. Parçaların kenarları islemeli oldugu gibi duz de olabilmektedir. Kollar ya uzundur veya kolsuzdur. Kol agızları lastiklidir, etegin öndeki parçalarının uçları yukarı dogru kıvrılarak kusagın altına sokulur.

   KUSAK : Uç etegin ustunden bele baglanır. Yerine göre trablus kusak, genis tokalı deri ve madeni kemerlerde kullanılır.

   SALVAR : (Don) Genellikle koyu renk zemin uzerine kuçuk çiçekli ve motifli basmalardan yapılır. Yerine göre çiçekli ve kendinden yollu kadife de kullanılır. Belleri uçkurlu paça agızları dugmeli ya da lastikli olur.

   AYAKKABI : (Ayemeni) Altı kösele ve uç kısmı kıvrıktır. Alçak topukludur. Genellikle siyah, kahverengi ve kırmızı deriden yapılır. Zenginler ve yaslılar (LAPCIN) denilen topuklu ve iç içe iki ayakkabı giyerter. Ayaga islemeli iplik ya da yun çoraplar giyilir.

   ZIYNET (Takı) : Boyuna muska, murtlak, nazarlık, gerdanlık ve kolye takılır. Bileklerde gumus bilezik, parmaklarda yuzuk, kulaklarda kupeler takı olarak kullanılır. Ayrıca zengin kadınlar ve gelinler alınlık, boyunlarına kremse ve besi bir yerde (BESI BIRLIK) sıra sıra dizilerek takarlar.

   HALI DOKUMA - YUFKA EKMEK YAPMA - PEKMEZ KAYNATMA - BULGUR CEKME - MANTI VE ERISTE KESME gibi belli baslı is zamanlarında kollara koyu renkte birer kolcak (KOLLUK) ön kısımlarına da önluk (Dizlik) kusanılır.

ERKEK GIYSILERI

   FES : Koyu kırmızı, visne renkli, puskullu fes giyilir. Fesin uzerine Antep Posusu fakat daha ziyade siyah posu, ince olarak sarılır ve sag asagıdan baglanır.

   GOYNEK : Genellikle ketendendir. Bazen ipeklidir. Zemin beyaz, gri ya da siyah duz desenlidir. Yakasız astarlı, uzun kollu ve sedef dugmelidir.

   DELME YELEK : Siyah, lacivert ya da koyu yesil renklerde çuhadan yapılır. Kolsuzdur önde uç ya da dört dugme ile iliklenir. Gögus kısmı karın ustune kadar açıktır. Sade oldugu gibi islemeli de olabilir. Astarlıdır.

   SALVAR : Kuması yelekle aynıdır. Uçkurlu ve astarlı olarak dikilir. Yandan cepli, pasa kısmı dardır. Normal peyiklidir.

   KUSAK : Beyaz yunden, uç dört metre uzunlugundadır. Bir ucu puskulludur (saçaklıdır) Salvar ve gömlegin uzerinden bele baglanır. Sag taraftan salvarın uzerine sarkıtılır.

   CORAP : Ayaga beyaz yun çorap giyilir. Bu çorap is zamanlarında ve oyunda salvarın uzerine çekilir, diz altından uçları puskullu yun bagıyla baglanır. Puskuller bacagın dıs tarafından sallanır.

   AYAKKABI : (Yemeni) : Yemeniler kadınların giydigi yemenilerden olup oyunda kadınlarınkinden farklı renktekiler giyilir.

   TAKI : Boyunda muska ya da murtlak, kusak arasında tutun kesesi, çakmak, para kesesi, yelegin uzerinde uzun zincirli gumus köstek, cebinde ayna, tarak vs. bulunur. Giysilerimizden genellikle kadın giysileri bazı ilçelerimizde ufak farklılıklar göstermektedir. Ornegin Ciçekdagı ilçesi Besikli Köyu’nde kullanılan giysilerin özellikleri söyledir.

   1830 - 1935 yılları zenginlerin gunluk, fakirlerin gezmelik ve bayramlık olarak giydikleri giysiler.

   Uçetegin altına aynı kumastan yapılma salvar, içine elde çesitli renkte ipliklerle islenen içlik giyilmekte, bele buyukçe bir kusak takılıp yan tarafa baglanmaktadır.

   Basa fes giyip uzerine kefiye örtulmekte, fesin etrafı penez veya kuçuk altınlarla suslenmektedir. Kefiyenin uzerine festeki altınları kapamayacak sekilde ince serit halinde bir bagcık baglanmakta, ayaga yun çorap giyilip ayakkabı olarak kundura veya çarık giyilmektedir. .

   Aksesuar olarak altın ve boncuklar kullanılmaktadır. Giyside kullanılan kumas kutnu ve içine giyilen içlik patiskadan yapılmıstır.

GELINLIK ENTARI

   Giysi keten kumastan yapılma olup genellikle koyu renktedir. Entarinin uzerine kusak baglanır. Basa fes giyilip uzerine tulbent burunerek duvak sekline sokulur ve yuz kapatılır. Duvagın uzerine buyukçe bir örtu örtulup uzerinden yan tarafa dogru çeki baglanır. Ayaga çorap ve kundura giyilir. Entarinin önunden gögus kısmına kadar açıktır. Entarinin ustune çesitli altın ve boncuklar takılmıstır.

   Gelinlik entariyi kız babası kıza çıkmaklık olarak alırmıs

Copyright © KIRSEHiR.gen.tr Tüm hakları saklıdır.

Yayınlanma:: 2002-08-11 (1661 Okuma)

[ Geri Dön ]