|
KURAK SARTLARDA CEVIZ BAHCESI TESISI Sulanmayan kurak arazilerde fidan dikerek ceviz bahçesi kuramayız. Kurulursa uzun ömurlu olamazlar. Cunku, fidanların kazık köku sökuldugu yerde kalır, bir daha kazık kök olusturamazlar. O zaman kökler derine gidemezler, yuzeysel kalırlar. Bu da duzenli sulama ister. Yagısların bol oldugu yıllar, az oldugu yıllar olabil1yor. Iklimde olabilecek bu degisiklik agacın duzenini etkiler. Bu nedenle bazı yıllar fazla sulama, bazı yıllar yetersiz sulama yapılır. Fazla sulanan yıllarda, sonbaharın erken donları olursa yapraklar erken dökulur, agacın bunyesinde su kalır. Kısın bu fazla sular dalların donmasına neden olurlar. Bunun için suyu az olan yerlerde tohum ile bahçe kurup, Ayrıca sulamanın yetersiz oldugu yıllarda agaç yeterli fotosentez yapamaz. Zira yeterli kuru madde uretemedigi için dallar iyi odunlasmaz, dokular gevsek kalır, kısın yine donarlar. Bahçemizde iyi kötu bir su kaynagı olmalıdır. Senede en az uç defa sulamalıyız.
Gelistirmis oldugumuz özel yöntemlerle tohumdan gerek sulu, gerek yarı sulu arazi-de bahçe kurulursa, agaç iklim kosullarından kaynaklanan suyun az ve çok olusunun zararlarından etkilenmeyecektir. Fidanın ekolojik kosullara adaptasyonu zor olabilir. Tohumdan çıkan fidan yerinde kalacagı ve ana kucagından ayrılmayacagı için daha iyi uyum saglayacaktır. Cevizin ömru 300-500 sene olsa da ekonomik verimini 30-100 yaslarında verir. Az sulanan arazilerde ceviz bahçesi tesis etmek için toprak hazırlıgı önemlidir. Ilkbahar, yaz, sonbahar ayları boyunca arazi ekime hazırlanabilir. Toprak normal tava gelince pullukla derince islenir, sonra 10 X 10 metre aralık ve mesafe ile isaretlenir (Bir Dekara 10 çukur). Pullukla surulen tarlaya bir de kazayagı çekilerek duzeltilmelidir.
Burgu ile çalısılırsa ve toprak nemli degilse kazılan topragın bir kısmı tekrar çukura dolabilir. Bu toprak dısarı çıkarılmalıdır. Cukurdan çıkan toprak harman halinde çukurun basına yıgılmalı, bu topragın hacim olarak da yarısı kadar organik gubreyi yanı basına koymalıyız. Daha sonra toprak tahliline göre hesaplanacak kimyevi gubre ile iyice karıstırılmalıdır. Açılan çukur bu karısım ile tekrar doldurularak sıkıstırılmalıdır. Mezar çukuru derinliginde hazırlanan gevsek toprak sulandıkça 20-30 cm çökecektir. Bunun için iyi çignenerek tohumlar tarla seviyesine ekilmelidir. Bu sekilde hazırlanan çukurlara tohum ekerek kurak sartlarda ceviz bahçesi kurabiliriz. Bunun için de uç ayrı yöntem vardır. Yöntem 1- Kuvvetli kazık kök yapan her-hangi bir adi ceviz tohumlarından ve her çukura 5 adet tohum 5-6 cm derinlige ekilir. Ekim, son-baharda (Kasım-aralık) olacaktır. Ertesi sene mart-nisanda çimlenirler. Yaz ayları boyunca bu fidanlara 3-4 defa ilk seneye mahsus uçer teneke su verilirse fidan kökleri kolayca derinlere iner. Aynı zamanda agustos ayında asıla-nacak kadar kalınlasırlar. Adi cevizlerle kuruldugu için bu fidanlar yerlerinde mutlaka verimli standart Kaman cevizleri ile asılanmalıdır. En acemi ası ustası 4-5 fidandan birinin asısını tutturur. Asısı tutan fidanların en iyisi yerine bırakılır. Digerleri yerinde kalanın kökune zarar vermeden sökulup alınır. Sökulen bu fidanların kazık köku olamaz. Ev bahçelerine dikilebilir, on bes gun aralıkla bu fidanlar sulanmalıdır.
Yöntem 2- Kaman 2, 3 ve 4 nolu cevizlerin tohumları ile kurulabilir. Melez oldukları için % 75 anaya % 25 babaya benzer. Ası yapılmalıdır. Yöntem 3- Melez olmayan, % 100 anaya benzeyen Kaman 1 ve Kaman 5 cevizleri ile kurulabilir. Ası gerekmez, istenirse yapılabilir. Organik Gubrenin Ozellikleri Iyi çurumus, sıgır-koyun gubresi, sap-saman artıkları olabilir. Keseksiz olacak, kesekli ise ezilmelidir (Elenmelidir). Toprakla homojen karısabilmelidir. Tohumluk Cevizin Ozellikleri Kuvvetli kök yapan cevizlerden seçilmelidir. Hasat tam zamanında yapılmalıdır, gölgede kurutulmalıdır. Teraziden geçirilm elidir.Onemli Not Not 1: Sonbaharda ekilen tohumlar mart-nisan aylarında çimlenir. Ancak kıs yagıslarının yetersiz oldugu senelerde, topraga 90-100 cm derinlikte bir adet sahit kuyu açıl-malıdır. Kıs yagısları bu derinlige inmediyse bir defaya mahsus olmak uzere beher çukura 25-30 litre suyu tankerle veya herhangi bir seyle vermelidir. Aksi halde kuru toprakta ceviz kuvvetli kazık kök olusturamaz.Not 2: Bilindigi gibi Iç Anadolu toprakları, organik madde yönunden çok fakir, o yuzden su tutma kapasiteleri çok dusuktur. Topragın organik madde yönunden zenginlestirmek için yesil gubreleme yapılmalıdır. Bahçenin tesisinden itibaren en az 10 yıl, hatta agaçların taçları gölgeleme yapıncaya kadar devam edilmelidir. Not 3: Ceviz agaçları ekonomik anlamda verime yatıncaya kadar ara ziraatı yapıl-malıdır. En uygun olanı fasulye, pancar ve kavun tarımıdır. Yesil gubre için kasım ayında ekim yapılacak. Nisan sonu mayıs basında surulerek toprak altına çevrilecektir. Not 4: Asılı köklu fidanlarla yurdumuzun Karadeniz Bölgesinde bahçe kurulması uygun olunur. Iç Anadolu’da kepçe ile gubreli hazırlanan çukurlara kaliteli ceviz tohumlarından kasım-aralık ayında ekim yapılarak her çukurda çıkacak 3-4 fidana da yerinde ası yapmalıyız. Standart Bir Cevizde Aranacak Ozellikler 1- Periodisite göstermemeli. Yani bir yıl çok, bir yıl az urun vermemeli. Her yıl muntazam meyve vermelidir. 2- Randımanı yuksek olmalı. Yani 100 kg kabuklu cevizden en az 66 kg iç ceviz elde edilmelidir. 3- Verimi yuksek olmalı. Esit kosullara sahip normal ceviz agaçlarına göre iç ceviz olarak 8-10 kat daha fazla urun vermelidir. 4- Hastalık ve hasereye karsı dayanıklı olmalıdır. Sap çukuru dar olmalıdır. 5- Ilkbaharda geç kalmıs donlardan etkilenmemeli. Normal sartlarda uç hafta geç çiçek açmalıdır. Kendi kendini dölleyebilmelidir. 6- Kabukları ince olup elle kolayca kırılmalıdır. 7- Siddetli kıs donlarına dayanıklı olmalıdır. 8- Içleri parçalanmadan tam çıkmalıdır. 9- Sofralık cevizlerde et rengi beyaz, puruzsuz ve yag oranı az olmalıdır. 10- Kuvvetli bir kök sistemine sahip olmalıdır. Ozellikle kurak kosullarda yasaması için guçlu bir kazık kök olusturmalıdır. 11- Ana gözlere ilave olarak yan gözlerde meyve vermelidir. 12- Erken meyveye yatmalıdır. Tohumdan yetismis olan bir ceviz, 10 yasında ekonomik anlamda (beher agaç 30 kg kabuklu ceviz) verime baslamalıdır. 13- Uzun ömurlu olmalı. Normal bakım kosullarında 300-500 sene yasayabilmelidir. Böyle bir agaç 300-350 kg kabuklu urun vermelidir. 14- Erken hasat olumuna gelmelidir. Bu da taze ve turfanda olarak hem pahalı, hem kolay pazarlama olanagı saglar. 15- En önemlisi de apomiks olmalıdır. Yani tohumdan uretilebilmelidir. Ayrıca ası gerektirmemelidir. Her ceviz, standart cevizde aranan bu 15 ayrı özellige sahip olamaz. Kaman cevizlerinin de çogu bu aranan özelliklerin tumune sahip degiller. Bazıları bes tanesine, bazıları ise yedi tanesine sahip oluyorlar. Ornegin % 74 randımanıyla dunya rekoruna sahip ceviz agacı periodisite gösterir. Yani bazı yıllar hiç meyve vermeden dinlenir. Bu uretici açısından ekonomik bakımdan istenmeyen bir özelliktir. Ancak 4 yıldır surdurulen seleksiyon çalısmaları sonucu tespit edilen bes adet ceviz agacımız vardır ( bunlara Kaman 1, 2, 3, 4 ve 5 diye isim verildi ). Bunlardan 3 tanesi istenen özelliklerin 13 tanesine 2 tanesi ise 14 tanesine sahiptir. Bu sonuç Kaman 1 ve 5 tohumdan uretilebiliyor. Teknik anlamıyla apomiks özellige sahiptir. Bu agaçlar henuz 20-30 yaslarında olup 10-12 bin adet meyve vermektedir. Kaman Belediyesi bu cevizler ile Kaman Ciftçilerine 100 agaçtan az olmamak uzere kapama ceviz bahçeleri kurduruyor. Ornek: Isahocalı’da uretilen KAMAN 1 tohumluk cevizin Ekim 2001 tarihli fiyatı 500.000 TL./Adet ise bir ceviz agacından 10.000 Adet X 500.000 TL.= yaklasık 5 Milyar’a yakın gelir elde edilmistir. Not 1: Kaman 1 ve 5 cevizi yukarıda standart bir ceviz de aranan iyi vasıflardan sadece 14.sıradaki erkencilik özelligine sahip degil. Not 2: Kaman 2, 3 ve 4 nolu cevizler ise 14 ve 15’inci maddedeki vasıflara sahip degildir. KAMAN BELEDIYESI | |
|
T.C. Kirsehir Ili Kaman Ilçesi Kaman Belediye Baskanlıgı | |
Copyright © KIRSEHiR.gen.tr Tüm hakları saklıdır.
Yayınlanma:: 2002-09-13 (3211 Okuma)